Cap analizi nasıl yapılır?

Cap analizi, veri setlerindeki aşırı uç değerlerin etkisini azaltmak amacıyla uygulanan stratejik bir yaklaşımdır. Bu analiz, verilerin daha güvenilir ve anlamlı hale gelmesi için kritik öneme sahiptir. Söz konusu yöntemler, veri bilimi ve istatistik alanında sıkça kullanılmakta olup, doğru sonuçlar elde etmek için dikkatlice uygulanmalıdır. Aşırı değerlerin belirlenmesi ve yönetilmesi, analiz sonuçlarının kalitesini artırarak daha sağlam kararlar alınmasına yardımcı olur.

Cap analizi, veri analizinde aşırı uç değerleri (outlier) yönetmek için kullanılan bir yöntemdir ve iki aşamadan oluşur:

1. IQR (Interquartile Range) Yöntemi:
   • Veri setindeki çeyrek değerler (Q1 ve Q3) arasındaki aralık bulunur.
   • Outlier olarak değerlendirilecek veriler, Lower Limit = Q1 – (1.5 * IQR) ve Upper Limit = Q3 + (1.5 * IQR) sınırlarının dışındaki değerler olarak tanımlanır.
2. Caplama (Trimming) Yöntemi:
   • Belirlenen üst ve alt sınırların dışındaki değerler, bu sınırlar içine çekilir. Bu, veri setindeki aşırı uç değerlerin etkisini azaltarak daha dengeli bir analiz sağlar.

Örnek:

• IQR yöntemiyle alt sınır -25, üst sınır 96 olarak hesaplandığında, 100 veya 300 gibi değerler bu sınırların dışında kalır. Caplama yaparken, bu değerler sınırların içine çekilebilir; örneğin, 255 değeri 96'ya çekilebilir.

Cap analizi, veri setindeki genel eğilimleri ve dağılımı daha iyi yansıtmak için kullanılır.