Dereboyu Kavaklar'ın hikayesi nedir?

Dereboyu Kavaklar, köklü bir kültürel mirasın parçası olarak, halk müziği repertuarında önemli bir yere sahiptir. Bu türkü, farklı dönemlerde ve farklı toplumsal bağlamlarda şekillenen çeşitli hikayelere ev sahipliği yapmaktadır. Zaman içinde, bu melodinin ve sözlerinin halk arasında nasıl yayıldığı, değiştiği ve derin anlamlar kazandığı, onun sadece bir müzik eseri değil, aynı zamanda bir yaşam tarzını da yansıttığını gösterir.

"Dereboyu Kavaklar" türküsünün hikayesi hakkında iki farklı anlatı bulunmaktadır:

1. Ağalar ve Dayılar Dönemi: Bir anlatıya göre, türkü 1930'lu yıllarda ağaların ve dayıların olduğu bir dönemde ortaya çıkmıştır. O dönemde Trabzon'da bulunan mağaralarda ağalar ve dayılar alem yaparlarmış. Kolluk kuvvetleri bu alemlere baskın yapınca, alemciler basılmamak için kapıya gözcüler (erketeler) yerleştirirlermiş. Kolluk kuvvetlerini gören gözcüler içeri haber verince, içerdekiler seslerini kısarak "Geldiler, bastılar, vurdular" diye fısıldamaya başlamışlar. Bu nedenle oyuna "kolbastı" denildiği iddia edilmektedir.

2. Balıkçıların Eğlenceleri: Bir diğer anlatı ise, Faroz'lu balıkçıların bereketli avlardan sonra düzenledikleri eğlencelerde hoptek adıyla oynanan ve sonradan "Faroz Kesmesi" adı verilen oyunun, 1970'lerde Erkan Ocaklı'nın okuduğu "Kolbastı" türküsünden sonra popüler olması üzerinedir.

Ayrıca, "Dereboyu Kavaklar" türküsünün, Vasfi Uçaroğlu Orkestrası tarafından "arenje" edilip Berkant tarafından seslendirildiği de bilinmektedir.